Haberler
AKARYAKIT ÜRÜNLERİNİN YOĞUNLAŞMASINDAN KAYNAKLANAN FİİLİ STOK DEĞİŞİMİ | Ahmet AKIN | Yeminli Mali Müşavir | Resmi Web Sitesi
AKARYAKIT ÜRÜNLERİNİN YOĞUNLAŞMASINDAN KAYNAKLANAN FİİLİ STOK DEĞİŞİMİ
Tarih : 28.12.2018 08:31:41 | Okunma Sayısı : 63
Akaryakıt ana dağıtım firmasından alınan ürünün istasyon deposuna boşaltılması ve satışı sürecinde ürünün yoğunlaşmasından (kesafetinden) kaynaklanan artma ve eksilme gibi küçük farklılıklar meydana gelebilmektedir. Satış pompalarından yapılan satışın otomatik olarak satış hasılatına tam ve eksiksiz olarak dahil edilmesine rağmen söz konusu artma ve eksilmelerden kaynaklanan farkların faturasız mal alışı ya da satışı varmış gibi miktarlar oluşturması duraksama yaratmaktadır. Havanın sıcaklık derecesine ve dolayısıyla ürünün yoğunlaşmasına bağlı olarak meydana gelen miktar değişikliklerinin "153 Ticari Mallar Hesabı"ndaki stok dengesini bozmadan nasıl muhasebeleştirileceği hususu önem kazanmaktadır.

Ahmet Akın – Yeminli Mali Müşavir

Akaryakıt ana dağıtım firmasından alınan ürünün istasyon deposuna boşaltılması ve satışı sürecinde ürünün yoğunlaşmasından (kesafetinden) kaynaklanan artma ve eksilme gibi küçük farklılıklar meydana gelebilmektedir. Satış pompalarından yapılan satışın otomatik olarak satış hasılatına tam ve eksiksiz olarak dahil edilmesine rağmen söz konusu artma ve eksilmelerden kaynaklanan farkların faturasız mal alışı ya da satışı varmış gibi miktarlar oluşturması duraksama yaratmaktadır. Havanın sıcaklık derecesine ve dolayısıyla ürünün yoğunlaşmasına bağlı olarak meydana gelen miktar değişikliklerinin "153 Ticari Mallar Hesabı"ndaki stok dengesini bozmadan nasıl muhasebeleştirileceği hususu önem kazanmaktadır.

 
Fiili stok fazlalığı, işletmenin kayıtlarında görülmediği halde zamanla veya harici tesirlerle emtianın ölçüsünde ya da miktarında fazla bir durumun meydana gelmesidir.
Fiili stok fazlalığı, genellikle likit emtianın sıcaklığa bağlı olarak genleşmesi sonucu ortaya çıkan fiziksel bir olgudur. Herhangi bir likit emtianın iklim şartları, rafineriye uzaklık, stokta bekleme süresi, rakım ve satış istasyonundaki teknoloji gibi şartlara bağlı olarak ne oranda değişeceği teknik ölçüm ve değerlendirmeler sonucu ulaşılabilecek bilgidir.
Akaryakıt bayileri defter kayıtlarında miktar bazında; (Dönem başı stok+dönem içindeki alışlar= satışlar+ dönem sonu stok) dengesini tutturmak durumundadır.

Diğer taraftan, gerek dönem başı gerekse dönem sonu fiili mal stoklarının ne şekilde tespit edileceği Vergi Usul Kanunun 186'ncı maddesinde belirtilmiştir. Dönem sonu fiili akaryakıt stoku ile kaydi akaryakıt stoku arasında miktar farklılığı çıkması da doğaldır. Bu fark, ancak normal fire nispetleri dahilinde kaldığı sürece makul karşılanacaktır. Normal nispetlerini aşan fazlalık hallerinde ise akaryakıt bayileri durumu tevsik ve haklı gerekçelerle izah etmek zorundadırlar. Kaydi stok miktarının fiili stok miktarının altında kalması durumunda, fiili stok miktarına itibar edilebileceği tabiidir.
 

Mal dengesi bakımından emtia hesabının dönem sonu değerinin tespitinde, yukarıdaki sınırlar ölçüsünde fiili dönem sonu stok miktarı dikkate alınacağından, fiili stok fazlalığının değerlemeye etkisi de dikkate alınmış olacaktır. Dolayısıyla fiili bir fazlalık adı altında defterlerde mükerrer bir gider kaydının yapılması mümkün bulunmamaktadır.
 

Ancak, fiili stok fazlalığının ilgili kurumların belirlediği oranı aşması halinde bu farkın izah edilmesi gerekir. Gerçekleşen fiili stok fazlalığının izah edilmesinde akaryakıtı etkileyen unsurlar (iklim şartları, rafineriye uzaklık, stokta bekleme süresi, rakım, satış istasyonundaki teknoloji gibi) göz önünde bulundurulacaktır. Bu durumda ilgili kurumlarca belirlenen miktar değişim oranının esas alınması gerekmektedir.

Akaryakıt istasyonları, akaryakıtı kilogram olarak almakta, litre olarak satmaktadırlar. Örneğin 2.000 Kg motorin (2.000 / 0,845) 2.366,86 Litre motorin olarak değerlendirilir. Uygulamada, akaryakıt dağıtım şirketleri, akaryakıt istasyonlarına satış karşılığında kestikleri faturada genellikle kesafet hesaplamalarını göstermektedirler. Kesafet hesaplamaları faturada belirtilmese de kesafet oranları ile hesaplanmakta ve alınan akaryakıt litre olarak kaydedilmektedir. Akaryakıt istasyonu işletmeleri muhasebe sürecinde fire kavramı da dikkate alınmalıdır. Fire, akaryakıtın dağıtıcı firma deposundan bayi deposuna taşınması sırasında ya da akaryakıt istasyonu deposunda fazla beklemesi sebebi ile buharlaşması sonucu oluşabilmektedir Ticaret odaları her yıl fire ve zayiat oranlarını açıklamaktadır. Akaryakıt istasyonu işletmeleri de bulunduğu illerdeki ticaret odalarının belirlediği fire ve zayiat oranlarını kullanmaktadır.

 

ahmetakinmersin@gmail.com

www.ahmetakin.com.tr


Yorum Ekle comment Yorumlar (0)

    Bu habere henüz yorum yapılmamış.
Tarih : 18.1.2019 08:53:43
LİMAN SAHALARINDA DENİZ TAŞIMA ARAÇLARI İÇİN YAPILAN HİZMETLERDE KDV İSTİSNAS...
Devamı...

Tarih : 11.1.2019 08:19:45
YURT DIŞINDA MUKİM (YERLEŞİK) FİRMADAN ALINAN DANIŞMANLIK VE YAZILIM HİZMETİ KARŞILIĞINDA YAPILACAK ÖDEMELERDE KURUMLAR VERGİSİ VE KDV STOPAJI...
Devamı...

Tarih : 4.1.2019 08:24:59
ŞİRKETLERDE AVANS KAR PAYININ VERGİLENDİRİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 28.12.2018 08:31:41
AKARYAKIT ÜRÜNLERİNİN YOĞUNLAŞMASINDAN KAYNAKLANAN FİİLİ STOK DEĞİŞİMİ...
Devamı...

Tarih : 21.12.2018 09:58:00
ALINAN VE VERİLEN YABANCI PARA CİNSİNDEN SİPARİŞ AVANSLARININ DÖNEM SONUNDA ORTAYA ÇIKAN KUR FARKLARININ DÖNEM KAZANCIYLA İLİŞKİLENDİRİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 14.12.2018 14:13:34
KOYU MUHAFAZAKARLIK VE KATI MİLLİYETÇİLİK EVRENSEL OLMAYI ENGELLİYOR...
Devamı...

Tarih : 7.12.2018 14:29:27
SAT-GERİ KİRALA İŞLEMİ İLE SAĞLANAN VERGİSEL AVANTAJLAR...
Devamı...

Tarih : 30.11.2018 08:51:46
İHRACATA İLİŞKİN FATURA TARİHİ VE İHRACAT KAPANIŞ TARİHLERİNİN FARKLI OLMASI DURUMUNDA KDV ve KURUMLAR VERGİSİ AÇISINDAN BEYAN EDİLECEĞİ DÖNEM...
Devamı...

Tarih : 23.11.2018 08:22:14
HAVAYOLLARI ACENTELERİNİN BELGE DÜZENİ...
Devamı...

Tarih : 16.11.2018 09:04:59
ULUSLARARASI TAŞIMACILIK FAALİYETLERİ İÇİN VERİLEN ARACILIK HİZMETLERİNDE KDV UYGULAMASI...
Devamı...

Tarih : 9.11.2018 15:03:01
YURT DIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMETLERE İLİŞKİN İSTİSNA UYGULAMASI...
Devamı...

Tarih : 2.11.2018 08:47:00
HUKUKUN GÖZYAŞLARI DİNMEDEN TÜRKİYE’DE HER ŞEY ÇOK ZOR OLACAK...
Devamı...

Tarih : 26.10.2018 12:22:14
MERSİN BAŞKANLARINI ARIYOR...
Devamı...

Tarih : 19.10.2018 14:10:06
DAR MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ VE KURUMLARIN VERGİLENDİRİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 12.10.2018 08:21:36
DÖVİZ CİNSİNDEN VE DÖVİZE ENDEKSLİ SÖZLEŞMELER TEBLİĞİ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ...
Devamı...

Tarih : 5.10.2018 08:09:22
KONKORDATO BİR İFLAS ANLAŞMASIDIR...
Devamı...

Tarih : 28.9.2018 08:42:34
DIŞ TİCARETTE ÖDEME ŞEKİLLERİ...
Devamı...

Tarih : 21.9.2018 08:25:21
SÖZLEŞMEYE DAYANARAK KESİLEN CEZANIN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI...
Devamı...


 
Anasayfa              |               İletişim            |              Giriş Sayfam Yap              |              Sık Kullanılanlara ekle              |              Gizlilik İlkeleri
 
  Siteden yararlanırken gizlilik ilkelerini okumanızı tavsiye ederiz..! ahmetakin.com.tr Copyright 2011-2018 Tüm hakları saklıdır..!

URA MEDYA