Haberler
AKARYAKIT ÜRÜNLERİNİN YOĞUNLAŞMASINDAN KAYNAKLANAN FİİLİ STOK DEĞİŞİMİ | Ahmet AKIN | Yeminli Mali Müşavir | Resmi Web Sitesi
AKARYAKIT ÜRÜNLERİNİN YOĞUNLAŞMASINDAN KAYNAKLANAN FİİLİ STOK DEĞİŞİMİ
Tarih : 28.12.2018 08:31:41 | Okunma Sayısı : 235
Akaryakıt ana dağıtım firmasından alınan ürünün istasyon deposuna boşaltılması ve satışı sürecinde ürünün yoğunlaşmasından (kesafetinden) kaynaklanan artma ve eksilme gibi küçük farklılıklar meydana gelebilmektedir. Satış pompalarından yapılan satışın otomatik olarak satış hasılatına tam ve eksiksiz olarak dahil edilmesine rağmen söz konusu artma ve eksilmelerden kaynaklanan farkların faturasız mal alışı ya da satışı varmış gibi miktarlar oluşturması duraksama yaratmaktadır. Havanın sıcaklık derecesine ve dolayısıyla ürünün yoğunlaşmasına bağlı olarak meydana gelen miktar değişikliklerinin "153 Ticari Mallar Hesabı"ndaki stok dengesini bozmadan nasıl muhasebeleştirileceği hususu önem kazanmaktadır.

Ahmet Akın – Yeminli Mali Müşavir

Akaryakıt ana dağıtım firmasından alınan ürünün istasyon deposuna boşaltılması ve satışı sürecinde ürünün yoğunlaşmasından (kesafetinden) kaynaklanan artma ve eksilme gibi küçük farklılıklar meydana gelebilmektedir. Satış pompalarından yapılan satışın otomatik olarak satış hasılatına tam ve eksiksiz olarak dahil edilmesine rağmen söz konusu artma ve eksilmelerden kaynaklanan farkların faturasız mal alışı ya da satışı varmış gibi miktarlar oluşturması duraksama yaratmaktadır. Havanın sıcaklık derecesine ve dolayısıyla ürünün yoğunlaşmasına bağlı olarak meydana gelen miktar değişikliklerinin "153 Ticari Mallar Hesabı"ndaki stok dengesini bozmadan nasıl muhasebeleştirileceği hususu önem kazanmaktadır.

 
Fiili stok fazlalığı, işletmenin kayıtlarında görülmediği halde zamanla veya harici tesirlerle emtianın ölçüsünde ya da miktarında fazla bir durumun meydana gelmesidir.
Fiili stok fazlalığı, genellikle likit emtianın sıcaklığa bağlı olarak genleşmesi sonucu ortaya çıkan fiziksel bir olgudur. Herhangi bir likit emtianın iklim şartları, rafineriye uzaklık, stokta bekleme süresi, rakım ve satış istasyonundaki teknoloji gibi şartlara bağlı olarak ne oranda değişeceği teknik ölçüm ve değerlendirmeler sonucu ulaşılabilecek bilgidir.
Akaryakıt bayileri defter kayıtlarında miktar bazında; (Dönem başı stok+dönem içindeki alışlar= satışlar+ dönem sonu stok) dengesini tutturmak durumundadır.

Diğer taraftan, gerek dönem başı gerekse dönem sonu fiili mal stoklarının ne şekilde tespit edileceği Vergi Usul Kanunun 186'ncı maddesinde belirtilmiştir. Dönem sonu fiili akaryakıt stoku ile kaydi akaryakıt stoku arasında miktar farklılığı çıkması da doğaldır. Bu fark, ancak normal fire nispetleri dahilinde kaldığı sürece makul karşılanacaktır. Normal nispetlerini aşan fazlalık hallerinde ise akaryakıt bayileri durumu tevsik ve haklı gerekçelerle izah etmek zorundadırlar. Kaydi stok miktarının fiili stok miktarının altında kalması durumunda, fiili stok miktarına itibar edilebileceği tabiidir.
 

Mal dengesi bakımından emtia hesabının dönem sonu değerinin tespitinde, yukarıdaki sınırlar ölçüsünde fiili dönem sonu stok miktarı dikkate alınacağından, fiili stok fazlalığının değerlemeye etkisi de dikkate alınmış olacaktır. Dolayısıyla fiili bir fazlalık adı altında defterlerde mükerrer bir gider kaydının yapılması mümkün bulunmamaktadır.
 

Ancak, fiili stok fazlalığının ilgili kurumların belirlediği oranı aşması halinde bu farkın izah edilmesi gerekir. Gerçekleşen fiili stok fazlalığının izah edilmesinde akaryakıtı etkileyen unsurlar (iklim şartları, rafineriye uzaklık, stokta bekleme süresi, rakım, satış istasyonundaki teknoloji gibi) göz önünde bulundurulacaktır. Bu durumda ilgili kurumlarca belirlenen miktar değişim oranının esas alınması gerekmektedir.

Akaryakıt istasyonları, akaryakıtı kilogram olarak almakta, litre olarak satmaktadırlar. Örneğin 2.000 Kg motorin (2.000 / 0,845) 2.366,86 Litre motorin olarak değerlendirilir. Uygulamada, akaryakıt dağıtım şirketleri, akaryakıt istasyonlarına satış karşılığında kestikleri faturada genellikle kesafet hesaplamalarını göstermektedirler. Kesafet hesaplamaları faturada belirtilmese de kesafet oranları ile hesaplanmakta ve alınan akaryakıt litre olarak kaydedilmektedir. Akaryakıt istasyonu işletmeleri muhasebe sürecinde fire kavramı da dikkate alınmalıdır. Fire, akaryakıtın dağıtıcı firma deposundan bayi deposuna taşınması sırasında ya da akaryakıt istasyonu deposunda fazla beklemesi sebebi ile buharlaşması sonucu oluşabilmektedir Ticaret odaları her yıl fire ve zayiat oranlarını açıklamaktadır. Akaryakıt istasyonu işletmeleri de bulunduğu illerdeki ticaret odalarının belirlediği fire ve zayiat oranlarını kullanmaktadır.

 

ahmetakinmersin@gmail.com

www.ahmetakin.com.tr


Yorum Ekle comment Yorumlar (0)

    Bu habere henüz yorum yapılmamış.
Tarih : 18.07.2019 14:39:36
ANONİM ŞİRKET PAY SENETLERİNİN SATIŞININ VERGİLENDİRİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 11.07.2019 10:55:43
GERÇEK KİŞİ ORTAĞIN PARASININ ŞİRKET TARAFINDAN BORÇLANMAK SURETİYLE KULLANILMASININ ŞİRKET YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 4.07.2019 08:56:02
YURT DIŞI ŞUBE FAALİYETİNDEN ZARAR SÖZ KONUSU OLMASI HALİNDE İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI...
Devamı...

Tarih : 1.07.2019 14:11:05
BU DEVLETİ VE CUMHURİYETİ YOLDA BULMADIK. KİMSENİN İKTİDAR HIRSI UĞRUNA HEBA ETMEYİZ....
Devamı...

Tarih : 27.06.2019 08:58:00
MİLLET KARARINI VERDİ. İSTANBUL İMAMOĞLU’NA EMANET...
Devamı...

Tarih : 20.06.2019 18:05:18
ŞİRKETLERİN KISMİ BÖLÜNME İŞLEMİNDE TAŞINMAZ DEVRİ İLE BUNLARA AİT BORÇLARIN DEVRİ...
Devamı...

Tarih : 13.06.2019 09:20:34
YURT DIŞINDA MUKİM FİRMA İLE İMZLANAN FRANCHİSİNG SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÖDEMELER ÜZERİNDEN TEVKİFAT YAPILIP YAPILMAYACAĞI...
Devamı...

Tarih : 6.06.2019 11:14:14
KAT KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE ARSA SAHİPLERİNE TESLİMİ YAPILAN KONUTLARIN VERGİLENDİRİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 30.05.2019 08:35:26
TÜRMOB KENDİSİNİ YENİLEYEBİLDİĞİ SÜRECE MESLEKİ SORUNLARA ÇÖZÜM ÜRETEBİLECEKTİR...
Devamı...

Tarih : 24.05.2019 15:57:04
HOŞGELDİN MONARŞİ...
Devamı...

Tarih : 17.05.2019 08:25:24
YEREL YÖNETİMDE YENİ DİNAMİKLER, TÜRKİYE’NİN KENTLERİNDEN KENTLERİN TÜRKİYESİ’NE...
Devamı...

Tarih : 10.05.2019 11:56:57
HER ŞEY GÜZEL OLACAK...
Devamı...

Tarih : 3.05.2019 08:30:51
YABANCI BAYRAKLI GEMİLERE VERİLEN ACENTELİK HİZMETLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ ve BELGE DÜZENİ...
Devamı...

Tarih : 26.04.2019 08:21:32
ŞİRKETLERİN AVUKATLARA ÖDEMİŞ OLDUĞU YOL, KONAKLAMA vb. GİDERLER İÇİN STOPAJ YAPILIP YAPILMAYACAĞI...
Devamı...

Tarih : 19.04.2019 09:00:32
MERSİNLİLER GÜVEN DUYDUĞU ADAYI SEÇER...
Devamı...

Tarih : 12.04.2019 08:21:35
MEZİTLİ’DE YENİ DÖNEM...
Devamı...

Tarih : 5.04.2019 08:50:39
YENİŞEHİR’E YENİ BAŞKAN...
Devamı...

Tarih : 28.03.2019 09:09:20
DEMOKRASİ KAZANSIN...
Devamı...


 
Anasayfa              |               İletişim            |              Giriş Sayfam Yap              |              Sık Kullanılanlara ekle              |              Gizlilik İlkeleri
 
  Siteden yararlanırken gizlilik ilkelerini okumanızı tavsiye ederiz..! ahmetakin.com.tr Copyright 2011-2019 Tüm hakları saklıdır..!

URA MEDYA