Devlet bütçesinden ve belediyelerden yapylan harcamalaryn tamamynyn Sayy?tay denetimine tabi olmasy nedeni ile belediyeler tarafyndan kurulan ?irketler üzerinden i?lerin yapylmasy sa?lykly bir denetim mekanizmasyny ortadan kaldyrarak kaynaklaryn israf edilmesine neden olmaktadyr. Elbette, belediyeler diyince synyrly kaynaklary ve dürüst davrany?lary ile hizmet vermeye çaly?an belediyeleri bu kapsamyn dy?ynda tutuyoruz. Özellikle, büyük kentlerin belediyelerinde, onlaryn kurmu? oldu?u belediye ?irketlerine verilen milyonluk alym ve ihaleler, bu ?irketler tarafyndan kendi yanda?laryna da?ytylarak, Türkiye bu yolla soyulmaya çaly?ylyyor. Bu i?lerin, kar?yly?yny vermeden olmayaca?y da bilinen bir gerçek. Bir bakyyorsunuz, ucuz konut veya alt yapy hizmetlerini yapmak üzere kurulan bir belediye ?irketi, gazino ve restaurant i?letmecili?inden müzik organizasyonuna kadar her türlü i?i yapabiliyor. Artyk hileli bir ?ekle dönen bu organizasyonun, sadece belediye ?irketleri eliyle yapylan harcamalaryn denetimden kaçyrylmasy amacyna yönelmesi ilgilileri harekete geçirmelidir. Sermaye ?irketi ?eklinde olu?turulan belediye ?irketlerinin özel hukuk alanyna tabi olmasy Sayy?tay denetimini tamamen ortadan kaldyrmaktadyr. Adalet reformu yapylmady?y sürece, mahkemelerimizin içinde bulundu?u olumsuz ko?ullardan kurtulamayaca?y gerçe?ini gözönüne aldy?ymyzda, özel hukuk alanynda kötü niyetlilerin i?lerini rahatlykla yürütebilece?i yadsynamaz bir gerçektir.
Y?in en acy tarafy Meclis’te temsil edilen veya edilmeyen muhalefet partilerinin de bu soygun düzeninin üzerine gidilmesi do?rultusunda bir gayretlerinin olmamasy. Cumhuriyet Halk Partisi ile Milliyetçi Hareket Partisi, bu konuda hem AKP iktidary hem de AKP’li belediyeler ve belediye ?irketleri ile adeta i?birli?i ve uzla?ma içerisine girmi? durumdalar. Bu nasyl muhalefet anlayy?ydyr anlayabilmi? de?iliz. Özel hukuka tabi olan bu belediye ?irketleri i?i belediyeden aldyktan sonra göstermelik ve düzmece ihaleler ile i?birli?i içinde oldu?u ?irketlere ve ki?ilere bu i?leri aktararak kaynak payla?ymyny rahatlykla yapabilmektedirler. Haftada bir milyar dolar faiz ödeyen Türkiye ekonomisi, belediye ?irketlerinin yaratty?y kara delikleri kapatmak içinde her zaman oldu?u gibi yine vergi ve zam yükü ile halkyn syrtyna binmeye devam etmektedir. Belediyelerimiz bu marifetleri özellikle büyük kentlerimizde milyonlarca insanymyzyn ya?amyny olumsuz etkilerken, vurgun ve yolsuzluklaryn çapy her geçen gün daha da büyürken muhalefet partilerinin bu konularda sessiz kalmalary kabul edilebilecek bir durum de?ildir. Bu noktada, aklymyza ?u soru gelmektedir. Yoksa, di?er belediyelerde bu durumdan memnunlar my?
Bu konuda yapylmasy gereken ba?ymsyz denetim mekanizmasyny devreye sokmaktyr. Dy? denetim olarakta ifade edebilece?imiz ba?ymsyz denetim, Avrupa Birli?i ve di?er geli?mi? ülkelerde en syk ba? vurulan yollardan birisidir. ?effaflyk ve hesap verilebilirlik ilkelerini benimsemeden bu sorunlaryn etkili bir ?ekilde çözülebilmesi olasyly?y yok denecek kadar azdyr. Hem mali hem de yönetsel boyut içeren ba?ymsyz denetim, belediye ?irketlerinin kamuoyu kar?ysynda güvenilirlik ve saygynlyklaryny artyracak önemli bir etken olacaktyr. Ba?ymsyz denetim, harcamalaryn usulüne uygun olarak yapylyp yapylmady?y ile synyrly ve yüzeysel kalmayyp, verimlilik ölçümüne dayaly mali denetim sistemlerinin de uygulanmasyny sa?layacaktyr.
Büyük dü?ünür Mevlana’nyn sekiz yüz yyl önce söyledi?i gibi; “Akylly insan aklyny kullanan insandyr. Daha akylly insan, ba?kalarynyn aklyndan yararlanan insandyr.”